# 16. Surah An-Nahl, Verse 69 - **Surah:** 16. Surah An-Nahl (The Bee) — سورة النحل - **Verse:** 69 / 128 · **Juz:** 14 · **Mushaf page:** 273 - **Source:** https://quran.so/surah-an-nahl/verse-69 ## Arabic ثُمَّ كُل۪ي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُك۪ي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلاًۜ يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهُ ف۪يهِ شِفَٓاءٌ لِلنَّاسِۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ## Transcription Thumma kulee min kulli aththamaratifaslukee subula rabbiki thululan yakhruju min butoonihasharabun mukhtalifun alwanuhu feehi shifaonlinnasi inna fee thalika laayatanliqawmin yatafakkaroon ## Translations ### Aisha Bewley Then eat from every kind of fruit and travel the paths of your Lord, which have been made easy for you to follow. ’ From inside them comes a drink of varying colours, containing healing for mankind. There is certainly a Sign in that for people who reflect. ### Progressive Muslims Then you shall eat from every fruit, so seek the path your Lord has made easy. From its stomach will emerge a liquid that has different colors, in it is a healing for mankind. In that is a sign for a people who will think. ### Shabbir Ahmed "And then eat of all kind of fruit, and follow the ways that your Sustainer has made easy for you. " (We endowed the bee with navigational skills). And then comes forth from their bellies a delicious drink of many hues, in which there is health for people. In all this, behold, there is a message for people who are willing to listen. ### Sam Gerrans — The Qur'an: A Complete Revelation “Then eat thou of every fruit, and follow thou the ways of thy Lord gently.” There comes out of their bellies a drink differing in its hues wherein is healing for men. In that is a proof for people who reflect. ### The Monotheist Group — The Quran: A Monotheist Translation "Then you shall eat from every fruit, so seek the path your Lord has made easy." From its belly will emerge a liquid that has different colors, in it is a healing for the people. In that is a sign for a people who will think. ### Rashad Khalifa — The Final Testament Then eat from all the fruits, following the design of your Lord, precisely. From their bellies comes a drink of different colors, wherein there is healing for the people. This should be (sufficient) proof for people who reflect., ### Mohamed Ahmed - Samira And suck from all fruits and flit about the unrestricted paths of their Lord. A drink of various hues comes out of their bellies which contains medicine for men. In this is a sign for those who reflect. ### Sahih International — (Umm Muhammad, Mary Kennedy, Amatullah Bantley) Then eat from all the fruits and follow the ways of your Lord laid down [for you]. " There emerges from their bellies a drink, varying in colors, in which there is healing for people. Indeed in that is a sign for a people who give thought. ### Muhammad Asad and then eat of all manner of fruit, and follow humbly the paths ordained for thee by thy Sustainer. " [And lo!] there issues from within these [bees] a fluid of many hues, wherein there is health for man. In all this, behold, there is a message indeed for people who think! ### Marmaduke Pickthall Then eat of all fruits, and follow the ways of thy Lord, made smooth (for thee). There cometh forth from their bellies a drink divers of hues, wherein is healing for mankind. Lo! herein is indeed a portent for people who reflect. ### Abul A'la Maududi — Tafhim commentary then suck the juice of every kind of fruit and keep treading the ways of your Lord[1] which have been made easy." There comes forth from their bellies a drink varied in colours, wherein there is healing for men.[2] Verily there is a sign in this for those who reflect.[3] _Footnotes_ - [1] "Follow the ways of your Lord" means work in accordance with the methods which have been taught to thee by Allah’s wahi for the smooth running of hive life. It is Allah’s wahi (instinctive inspiration) that has taught the bees how to build their wonderful factory with separate combs to rear brood, combs to turn nectar into honey, combs to store food, in short, separate combs to fulfill every aspect of hive life. It is wahi that has taught the bees how to organize themselves into a cooperative society for collective effort to run the factory with the queen and thousands of workers to perform a variety of specific tasks. All these things have been made so smooth for them by wahi that the bees never feel the necessity of ever thinking about it. They have been running smoothly their factory with their collective effort for thousands of years with perfect accuracy. - [2] Though honey is a wholesome food with a sweet taste and has medicinal power as well, its latter quality has been mentioned only because the former is too obvious. It is used as a medicine to cure several diseases because it contains the juice and glucose of flowers and fruits in the best form. Besides this, it is also used in preparing and preserving other medicines because it does not rot. It also preserves other things from decay. That is why it has been used for centuries as a substitute for alcohol. And if the beehive is built at a place, which abounds in certain medicinal herbs, its honey does not remain mere honey, but becomes also the essence of that herb. It is expected that if bees are used methodically for extracting essence from herbs, that essence will prove to be much better than the one obtained in the laboratories. - [3] This passage (Ayats 48-69) contains proofs of Tauhid and life after death. These were necessitated, for the disbelievers and the mushriks were bitterly opposed to the Prophet (peace be upon him) mainly because of these two doctrines. The acceptance of the first doctrine demolished the whole system of life based on shirk or atheism because to acknowledge Allah to be the sole Provider, the Helper and the Protector left no room for the worship of any god or goddess. The proof of Tauhid is based on the observance of the structure of the cattle, the bees, the date palms and vineyards and their usefulness to mankind. Naturally the question arises: Who has designed these in the manner and for the purpose they have been created? The only obvious answer is that it is the All-Wise and All-Beneficent Allah Who has designed all these things for the benefit of mankind to produce such varieties of food that are so wholesome and so tasty. The Prophet, therefore, rightly demanded: When you yourselves admit, and you cannot but admit, that it is Allah alone Who has provided milk, honey, dates, grapes and the like, He and none but He is worthy of your worship, praise, gratitude and allegiance. Why do you then insist on making offerings to your self made gods and goddesses? ### Abdel Khalek Himmat — Al- Muntakhab And to collect their food from the nectar produced by the blossoms of the various kinds of fruits and to tread the paths to which Allah, their Creator, has guided them -by way of a natural and innate antenna-. There issues from their bellies a nutritious juicy drink of varying hues affording remedy to people. Indeed, this is an outward and visible sign of an inward and spiritual grace appreciated by people who ponder. ### Bijan Moeinian Thus, from their belly, God creates a colorful fluid (honey) out of which the man can extract healing medications. This indeed is a miracle for those people who bother to contemplate. ### Al-Hilali & Khan "Then, eat of all fruits, and follow the ways of your Lord made easy (for you)." There comes forth from their bellies, a drink of varying colour wherein is healing for men. Verily, in this is indeed a sign for people who think. ### Abdullah Yusuf Ali Then to eat of all the produce (of the earth), and find with skill the spacious paths of its Lord: there issues from within their bodies a drink of varying colours, wherein is healing for men: verily in this is a Sign for those who give thought. ### Mustafa Khattab — The Clear Quran and feed from ˹the flower of˺ any fruit ˹you please˺ and follow the ways your Lord has made easy for you." From their bellies comes forth liquid of varying colours, in which there is healing for people. Surely in this is a sign for those who reflect. ### Taqi Usmani Then, eat from all the fruits, and go along the pathways of your Lord made easy for you." From their bellies comes out a drink of various colors in which there is cure for people. Surely, in that there is a sign for a people who ponder. ### Abdul Haleem Then feed on all kinds of fruit and follow the ways made easy for you by your Lord.’ From their bellies comes a drink of different colours in which there is healing for people. There truly is a sign in this for those who think. ### Arthur John Arberry Then eat of all manner of fruit, and follow the ways of your Lord easy to go upon. ' Then comes there forth out of their bellies a drink of diverse hues wherein is healing for men. Surely in that is a sign for a people who reflect. ### E. Henry Palmer 'Then eat from every fruit, and walk in the beaten paths of thy Lord;' there cometh forth from her body a draught varying in hue, in which is a cure for men; verily, in that are signs unto a people who reflect. ### Hamid S. Aziz "Then eat from every fruit, and walk in the beaten paths of your Lord". There comes forth from her body a draught varying in hue, in which is a healing for mankind. Verily, herein are, indeed, signs unto a people who reflect. ### Mahmoud Ghali Thereafter eat of all (kinds of) products, (and) so insert (yourselves) (Or: follow) through the ways of your Lord, tractable (to you). " (Literally: made subservient) There comes out (Literally: goes out) of their bellies a drink of different colors, wherein is a cure for mankind. Surely in that is indeed a sign for a people who meditate. ### George Sale Then eat of every kind of fruit, and walk in the beaten paths of thy Lord. There proceedeth from their bellies a liquor of various colour; wherein is a medicine for men. Verily herein is a sign unto people who consider. ### Syed Vickar Ahamed "Then to eat from all the fruits (of the earth), and with find the ways made easy by your Lord": From their bodies comes a drink (honey) of varying colors, wherein is healing for men: Surely in this is a Sign for those who think. ### Amatul Rahman Omar `Then eat of every (kind of) fruit and follow the ways (and laws) of your Lord as that have been made easy (for you). ' There comes forth from their insides a fine fluid of varying hues which is a cure for the people. Infact, in this there is a sign for a people who reflect. ### Ali Quli Qarai Then eat from every [kind of] fruit and follow meekly the ways of your Lord. ’ There issues from its belly a juice of diverse hues in which there is a cure for the people. There is indeed a sign in that for a people who reflect. ### Ahmed Hulusi — Türkçe Kur'an Çözümü "Sonra, her çiçekten ye de programının gereği, varoluşunu meydana getiren Esma'nın gereği şekilde onu değerlendir". . . Onun karnından, renkleri muhtelif bir içecek çıkar ki, onun içinde insanlar için şifa vardır. . . Bu olayda da aklını kullananlar için bir ibret vardır! ### Ali Bulaç — Kur'an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı Sonra meyvelerin tümünden ye, böylece Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarda yürü, uçuver. Onların karınlarından türlü renklerde şerbetler çıkar, onda insanlar için bir şifa vardır. Şüphesiz düşünen bir topluluk için gerçekten bunda bir ayet vardır. ### Bayraktar Bayraklı — Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Meali - Rabbin bal arısına, "Dağlardan, ağaçlardan ve kurulmuş kovanlardan yuvalar edin, sonra da her türlü üründen ye de,Rabbinin işlek olan yollarından yürü!" diye vahyetti. Karınlarından, insanlara şifa olan türlü türlü renkte içecek çıkar. Düşünen topluma bunda bir ders vardır. ### Diyanet İşleri — Kur'an-ı Kerim Türkçe Meali "Sonra meyvelerin hepsinden ye de Rabbinin sana kolaylaştırdığı (yaylım) yollarına gir." Onların karınlarından çeşitli renklerde bal çıkar. Onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz bunda düşünen bir (toplum) için bir ibret vardır. ### Elmalılı Hamdi Yazır — Kur'an-ı Kerim ve Yüce Meali Sonra meyvaların hepsinden ye de rabbının müyesser kıldığı yollara koy, içlerinden renkleri muhtelif bir içecek peyda olur ki onda insanlara bir şifa vardır, her halde bunda tefekkür edecek bir kavm için elbet bir ayet var ### Elmalılı (sadeleştirilmiş) Sonra bütün meyvelerden ye ve Rabbinin kolay kıldığı yollara koy." İçlerinden çeşitli renklerde bir içecek çıkar ki, onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz ki, bunda düşünen bir topluluk için büyük bir ibret vardır. ### Gültekin Onan Sonra meyvelerin tümünden ye, böylece rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarda yürü, uçuver. Onların karınlarından türlü renklerde şerbetler çıkar, onda insanlar için bir şifa vardır. Şüphesiz düşünen (yetefekkerun) bir kavim için gerçekten bunda bir ayet vardır. ### Hasan Basri Çantay — Kur'an-ı Hakim ve Meal-i Kerim (68-69) Rabbin bal arısına: "Dağlardan, ağaçlardan ve (insanların senin için yapacakları) çardaklardan evler (kovanlar) edin, sonra meyve (ve çiçek) lerin her birinden ye de Rabbinin (bal imalinde öğretdiği ve) kolaylıklar gösterdiği yaylım yollarına git" diye ilham etdi. Onların karınlarından (ağızlarından) renkleri çeşidli şerbet (bal) çıkar ki onda insanlar için şifa vardır. İşte bunda da tefekkür edecek bir zümre için elbette bir ayet var. ### İbni Kesir Sonra her tür üründen ye. Sonra da Rabbının işlemen için gösterdiği yoldan yürü. Karınlarından insanlara şifa olan, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar. Bunda düşünen bir kavim için şüphesiz bir ayet vardır. ### Muhammed Esed — Kur'an Mesajı ve (ona) "sonra her türlü üründen ye; ve Rabbinin senin için öngördüğü yolları mutlak bir boyun eğmişlikle izle" (diye buyurduğunu düşünün!) (İşte bunun içindir ki,) onların karınlarından, içinde insan sağlığına yarayışlı unsurlar bulunan değişik renklerde/tadlarda bir sıvı çıkar. Şüphesiz bunda da, düşünen kimseler için mutlaka bir ders vardır! ### Şaban Piriş — Kur'an-ı Kerim Türkçe Anlamı Sonra "bütün ürünlerden ye, ve Rabbinin sana tahsis ettiği yollardan yürü." Arıların karnından, çeşitli renklerde ve insanlar için şifa olan bir içecek çıkar. İşte bunda da düşünen bir toplum için bir işaret vardır. ### Süleyman Ateş — Kur'an-ı Kerim ve Yüce Meali "Sonra her çeşit meyvalardan ye de Rabbinin yollarında boyun eğerek yürü!" Onun karınlarından, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar ki onda insanlara şifa vardır. Şüphesiz bunda düşünen bir millet için ibret vardır. ### Yaşar Nuri Öztürk — Kur'an-ı Kerim Meali "Sonra, meyvaların her türünden ye de boyun bükerek Rabbinin yollarına koyul." Onun karıncıklarından, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar ki, insanlar için onda şifa vardır. Derin derin düşünen bir topluluk için, bunda kesin bir mucize var. ### Mustafa İslamoğlu — Hayat Kitabı Kur’an Sonra her türlü üründen ye ve ardından Rabbinin sana amade kıldığı yollarına koyul!" (Bütün bunların sonunda) onların karınlarından, içerisinde insanlar için şifa barındıran farklı renkler/tatlardan oluşan bir sıvı çıkar. Hiç şüphesiz, bütün bunlarda da düşünen bir toplum için mutlaka alınacak bir ders vardır. ### Erhan Aktaş (Eski Baskı) — Kerim Kur'an "Sonra, bitkilerin hepsinden ye. Rabb'inin emre amade kılınmış yollarında dolaş."[1] Onun karnından, çeşitli renklerde sıvı çıkar. Onda, insanlar için şifa vardır. Bunda düşünen bir toplum için kesinlikle bir ayet vardır. _Footnotes_ - [1] Rabb'inin sana bildirdiği/öğrettiği güzergaha uyarak çiçekten çiçeğe dolaş. ### Ali Rıza Safa — Kur'an-ı Kerim Gerçek "Sonra, tüm meyvelerden ye; Efendinin, sana kolaylaştırdığı yollarını izle!" Onun karınlarından, insanlara onma sağlayan türlü renklerde bir içecek çıkar. Aslında, işte bunda, düşünen bir toplum için kesinlikle bir gösterge vardır. ### Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı) — Süleymaniye Vakfı Meali Sonra bütün ürünlerden ye ve Rabbinin sana gösterdiği yollara koyul." Arıların içinden değişik renklerde bir sıvı çıkar ki bu sıvıda insanlar için şifa bulunur. İşte bunda düşünen bir topluluk için kesin bir belge (ayet) vardır. ### Mehmet Okuyan — Kur’an Meal-Tefsir Sonra meyvelerin her birinden ye ve Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarına gir!" Karınlarından renkleri çeşitli bir içecek (bal) çıkar ki onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz ki bunda düşünen bir toplum için bir delil vardır.[1] _Footnotes_ - [1] Bu ayetlerdeki hitapların dişi kalıpta getirilmesi, bal yapımında dişi arıların etkinliğine dikkat çeken, buna işaret eden mucizevî bir bilgidir. ### Erhan Aktaş (10. Baskı) — Kerim Kur'an "Sonra, her çeşit bitkiden ye. Rabb'inin emre amade kılınmış yollarında dolaş."[1] Onun karınlarından, çeşitli renklerde şarap[2] çıkar. Onda, insanlar için şifa vardır. Bunda düşünen bir toplum için kesinlikle bir ayet vardır. _Footnotes_ - [1] Rabb'inin sana bildirdiği/öğrettiği güzergaha uyarak çiçekten çiçeğe dolaş. - [2] Sıvı. ### Erhan Aktaş — Kerim Kur'an "Sonra, her çeşit bitkiden ye. Rabb'inin emre amade kılınmış yollarında dolaş.[1]" Onun karınlarından, çeşitli renklerde şarap[2] çıkar. Onda, insanlar için şifa vardır. Bunda düşünen bir toplum için kesinlikle bir ayet vardır. _Footnotes_ - [1] Rabb'inin sana bildirdiği/öğrettiği güzergaha uyarak çiçekten çiçeğe dolaş. - [2] Sıvı. ### Süleymaniye Vakfı — Süleymaniye Vakfı Meali Sonra ürünlerin hepsinden ye ve ardından Rabbinin senin için kolay kıldığı yollara gir!" Arıların karnından farklı renklerde bir sıvı / bal çıkar ki onda insanlar için şifa vardır.[1] İşte bunda da düşünen bir topluluk için kesin bir ayet / belge vardır.[2] _Footnotes_ - [1] Bir kovanda bir adet ana arı, yüzlerce erkek arı ve binlerce işçi arı bulunur. Ana arı ve işçi arılar dişi arılardır. Ana arının yumurtlama, erkek arının da ana arıyı dölleme dışında görevi yoktur. Kovanın bakımı, temizliği, havalandırılması, dışarıdan gelebilecek saldırılara karşı savunulması, 5km çapındaki arazinin taranarak nektar, polen ve su kaynaklarının tespit edilip diğer arılara bildirilmesi, petek gözlerinin yapımı, yavruların ve ana arının beslenmesi, bal yapımı için gerekli olan nektarın toplanması, arı sütü yapımı ve yavrular için gerekli olan polenin toplanması, suyun bulunması ve kovana taşınması, midelerinde oluşturdukları balın petek gözlerinde depolanması dişi olan işçi arıların görevidir. Ana arının yakın korumalığı, temizliği hatta yorulduğunda kendisine bir tür masaj yapılması bile işçi arıların görevidir. İşçi arılar görevlerine doğar doğmaz başlarlar ve 35-40 günlük ömürlerinin her döneminde farklı bir görev üstlenirler. Erkek arılar çiftleşme dışında bir işe yaramadıklarından iğneleri dahi yoktur. Hatta kışın mevcut bal stoğuna ortak olmamaları için çoğunlukla işçi arılar tarafından öldürülür veya kovana alınmayarak ölüme terk edilirler. Hem meali verilen bu ayette hem de bir sonraki ayette ([Nahl 16/69](https://quran.so/19/69)) kovan inşa eden, çiçeklerden bal özü toplayan ve bal yapan arıların dişi oldukları onlara hitap edilen emirlerin "müennes" yani dişil kalıpta olmasından net bir şekilde anlaşılmaktadır. Ana arının dişi olduğu bilim dünyasında ancak 1609 yılında, işçi bal arılarının dişi olduğu ise 1670 yılında tespit edilebilmiştir. Kur'an'ın indiği dönemde bu bilgilerin bilim dünyasınca henüz tespit edilmemiş olmasına rağmen Allah tarafından haber verilmesi, Kur'an'ın bir insan kelamı olmadığının delillerinden biridir. - [2] [Şuara 26/7](https://quran.so/26/7)-[8.](https://quran.so/26/8) ## Words | # | word | meaning | root | |---|---|---|---| | 1 | ثُمَّ — thumma | Then | — | | 2 | كُلِى — kulī | eat | اكل — Elif-Kef-Lam | | 3 | مِن — min | from | — | | 4 | كُلِّ — kulli | all | كلل — Kef-Lam-Lam | | 5 | ٱلثَّمَرَٰتِ — l-thamarāti | the fruits | ثمر — Se-Mim-Ra | | 6 | فَٱسْلُكِى — fa-us'lukī | and follow | سلك — Sin-Lam-Kef | | 7 | سُبُلَ — subula | (the) ways | سبل — Sin-Be-Lam | | 8 | رَبِّكِ — rabbiki | (of) your Lord | ربب — Ra-Ba-Ba | | 9 | ذُلُلًۭا ۚ — dhululan | made smooth | ذلل — Zal-Lam-Lam | | 10 | يَخْرُجُ — yakhruju | Comes forth | خرج — Kh-Ra-Cim | | 11 | مِنۢ — min | from | — | | 12 | بُطُونِهَا — buṭūnihā | their bellies | بطن — Be-Ta-Nun | | 13 | شَرَابٌۭ — sharābun | a drink | شرب — Şin-Ra-Be | | 14 | مُّخْتَلِفٌ — mukh'talifun | (of) varying | خلف — Kh-Lam-Fe | | 15 | أَلْوَٰنُهُۥ — alwānuhu | colors | لون — Lam-Vav-Nun | | 16 | فِيهِ — fīhi | in it | — | | 17 | شِفَآءٌۭ — shifāon | (is) a healing | شفي — Şin-Fe-Ye | | 18 | لِّلنَّاسِ ۗ — lilnnāsi | for the mankind | نوس — Nun-Vav-Sin | | 19 | إِنَّ — inna | Indeed | — | | 20 | فِى — fī | in | — | | 21 | ذَٰلِكَ — dhālika | that | — | | 22 | لَـَٔايَةًۭ — laāyatan | (is) surely a Sign | ايي — Elif-Ye-Ye | | 23 | لِّقَوْمٍۢ — liqawmin | for a people | قوم — Kaf-Vav-Mim | | 24 | يَتَفَكَّرُونَ — yatafakkarūna | who reflect | فكر — Fe-Kef-Ra | --- Previous: https://quran.so/surah-an-nahl/verse-68.md · Next: https://quran.so/surah-an-nahl/verse-70.md Retrieved: 2026-08-13 Quran.so — https://quran.so — CC BY-NC-SA 4.0 — When quoting, name the translator.